Minn Steve Borg

Ghalkemm se nikteb fuq Hondoq ir-Rummien, mhux se niddedika l-artiklu dwar il-progett propost. As­so­lu­ta­ment ma naqblix mal-progett. Punto e basta. Ghaliex? Il-mag­go­ranza tal-Ghawdxin ma jriduhx. Hemm hemel ghaqdiet ambjentali nazzjonali,  il-Knisja, il-Partit Laburista u l-massa tal-poplu Malti kollha kontrih. Jitfisser fi tliet kelmiet biss: Mhux zvilupp sostenibbli.
Ftakart f’wahda mill-isbah kan­zu­netti miktuba bil-Malti li hija dik ta’ Gorg Cassola,  li bhal bassar kien qed jara l-qerda tas-sbuhija ta’ Hondoq ir-Rummien. “Vum vum, il-kumpressuri jhamb­qu”.

Kellimtu jumejn ilu. Qalli li kitibha meta fil-bidu tas-Snin Sebghin il-Gvern kien ghamel impjant tad-desalinizazzjoni tal-ilma, biex izid il-provvista tal-ilma maz-zieda tat-turisti. Imbaghad gew l-impjanti tar-reverse osmosis u dan l-impjant ggantesk, li jostor lill-hondoq naturali ta’ warajh, spicca mhux mehtieg aktar. Ilu kwart ta’ seklu ma jintuza u qieghed hemm ghalxejn. zejjed.

Hafna mir-rapporti ambjentali mqanqla mill-applikazzjoni tal-marina tal-jottijiet u l-bini ta’ rahal gdid akbar mill-Ghasri quddiem il-MEPA rajthom. Fl-istess waqt il-Partit Nazzjonalista qed jghidilna bil-vizjoni ta’ Eko-Ghaw­dex li ghandu f’mohhu. Li kieku l-pjan ikun maqghud u komprensiv, mela jista’ jara nitfa’ tama li jirnexxi. Kemm smajna dwaru? Imbaghad bhalissa ghandek ukoll l-irdim illegali u sistemizzat f’Ta’ Lambert fejn hemm ix-xewqa li jikber il-helipad u jsir mitjar ghall-ajruplani. Sitwazzjoni li toqtol lill-Eko Ghawdex fil-guf t’omma.

Stramb ukoll ghaliex is-sit innifsu fejn qed jipproponu li ssir marina tal-jottijiet u tant bini sa  minn Lulju 2002 kien ikklassifikat bhala ODZ – jigifieri barra z-zona tal-izvilupp. Imma ohrog il-ghageb li meta f’Awissu tal-2006 hareg il-pjan lokali ghall-Ghaw­dex, Hondoq ir-Rummien gie rivedut u qalu: “tourism and marine related development may be considered by MEPA in this area subject to sensitive landscaping.”

U l-bocca giet hdejn il-likk. Minghajr li l-MEPA lanqas indenjaw javzaw lill-Kunsill Lokali tal-Qala.

Wiehed japprezza li hemm negozjanti Ghawdxin li jixtiequ aktar kummerc u bini f’Ghawdex u li huma jistghanew. Imma jkun tajjeb li jigi esplorat il-possibbiltà li jsiru studji xjentifici jekk parti fuq barra mill-port ta’ Marsalforn jistghax jintuza ghal dan  l-iskop.

Marsalforn mhuwiex gdid bhala post ta’ irmigg ghal opri gejjin mis-safar. Mitt sena ilu kien fir-rotta ghall-iskejjen u l-ixprunara li kienu nizlin lejn Lam­pedusa minn Gela, Licata u Si­ra­kuza. Mhux il-port tal-Imgarr im­ma Marsalforn ghax eqreb l-Italja.

Hondoq hija kelma Maltija li tfisser wied fond, b’hitan naturali gholjin bhal irdum. Hondoq ir-Rummien ghandu l-potenzjal li jkunu gawhra mitlufa li tigi eko­logikalment restawrata, ezercizzju li huwa komuni barra minn xtutna.

Ezempju ta’ attentat ta’ restawr ekologiku li sar f’pajjizna mitt sena ilu huwa dak tal-bajja tal-Mistra fejn kienu qed iqattghu l-blat u jiehduh biex jinbnew id-dirghajn tal-breakwater tal-Port il-Kbir. Sa anki binarji bhal tal-ferrovija kellhom minn fejn kienu jghaddu l-vaguni mimlija gebel. Ghattew il-barrieri bit-terrapien u l-hamrija u bnew il-hitan tas-sejjieh biex inbidel f’post agrikolu.

Sena u nofs ilu, meta kont fil-kam­panja elettorali ghall-Par­la­ment Ewropew, kont ghamilt kuntatt ma’ ghaqda Spanjola li kienet irrabilitat post naturali mitluq u li issa sar sit Natura 2000. Kienu lesti li jghinu lill-Moviment Hondoq, immexxija b’tant hegga mill-kunsillier Laburista Pawlu Buttigieg, dment li l-applikazzjoni pendenti tigi michuda mill-MEPA.

Il-holqien ta’ bijosfera naturali f’Hondoq ir-Rummien tinkludi l-barriera, ir-ramla u x-xtajta u l-hondoq innifsu li jibqa’ diehel lejn post maghruf bhala Wied Tas-Sultan. Post tassew sabih. Kulhadd qishu qed jinsih, ghaliex boghod mit-triq u ma jidhirx hlief mill-ajru. Hawn kien hemm maq­ghad tal-ilma li kien igelben mill-Qala. Mal-impjant kien hemm fost l-akbar komunitajiet tas-sigar rarissimi tal-ghadiba.

Gewwa Kreta hemm storja ta’ success bir-restawr tal-hondoq Samaria li kien mitluq u bhala park nazzjonali issa jzuruh hafna nies u jhalli qliegh fl-ekonomija tal-gzira. Huwa ezempju car li l-ambjent naturali ndokrat, jaf irendi l-flus u johloq l-impjiegi.

Jumejn ilu mort nixtri malja tal-ghawm. Warajha fuq skrin kbir kien hemm it-Tour de France. Ic-ciklisti kienu waslu hdejn Pau.

Is-salesgirl gharfitni u qaltli “Ara xi gmiel hemm. U ahna gha­ru­kaza, ghaliex anki lil Hondoq ir-Rummien se jfottuh. Allura Gonzi ma jista’ jaghmel xejn?” Nahseb it-twegiba hu biss jista’ jaghtiha.  Nistennew.

Kummenti (0)

Subscribe to this comment's feed

Isem

Email

Website

Titlu

Kumment

smaller | bigger

I have read and agree to the Terms of Usage.

Zid Kumment